ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Είναι αλήθεια ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες αποτελούν ένα σημαντικό και συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό ασθενών που προσέρχεται καθημερινά στο οδοντιατρείο. Άτομο με Ειδικές Ανάγκες (ΑμΕΑ) θεωρείται αυτό, το οποίο έχει κάποια φυσική ή νοητική ανεπάρκεια ή αντιμετωπίζει χρόνια ιατρικά προβλήματα. Τα άτομα αυτά δυστυχώς αντιμετωπίζουν εμπόδια στην καθημερινή ζωή, εφόσον η κοινωνία πολλές φορές δε λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης ομάδας πληθυσμού, τις δυνατότητες και τις ειδικές τους ανάγκες. Εδώ λοιπόν τίθεται το ερώτημα πως οι οδοντίατροι μπορούν από την πλευρά τους να εκτελέσουν σωστά το λειτούργημά τους λαμβάνοντας υπόψιν τις ιδιαιτερότητες αυτής της ομάδας.

Πρόκειται λοιπόν για άτομα τα οποία λόγω των ιδιαίτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν χρειάζονται ειδική μεταχείριση. Σε περιπτώσεις με κάποια φυσική αναπηρία η αντιμετώπιση από τον οδοντίατρο είναι ίδια όπως και στους υπόλοιπους ασθενείς . Στις υπόλοιπες περιπτώσεις η αντιμετώπιση από τον οδοντιάτρο συχνά υφίσταται τροποποιήσεις . Ειδικότερα , είναι σημαντικό τα άτομα αυτά όπως και όλα τα υπόλοιπα παιδιά να επισκέπτονται τον οδοντίατρο από πολύ μικρή ηλικία προκειμένου αφενός να ελεγχθεί από νωρίς η κατάσταση της στοματικής τους υγείας και αφετέρου να αναπτυχθεί μια αίσθηση εμπιστοσύνης απέναντι στον ιατρό . Τα άτομα αυτά διακατέχονται γενικά από έναν έντονο φόβο για αυτό και είναι σημαντικό να αισθάνονται άνετα στον χώρο του οδοντιατρείου προκειμένου να μην προσέρχονται μόνο σε έκτακτες καταστάσεις . Μάλιστα λόγω αυτού του φόβου τους συστήνεται να συνοδεύονται από ένα οικείο τους πρόσωπο . Γενικά τα ραντεβού πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο μικρά σε διάρκεια γιατί αποσπάται γρήγορα η προσήλωσή τους και οι κινήσεις του ιατρού να μην είναι απότομες προκειμένου να μην τρομάξουν . Οι διάφορες διαδικασίες εξηγούνται κυρίως εφαρμόζοντας την τεχνική ΠΕΔΕΙΚΑ, δηλαδή ΠΕς, ΔΕΙξε, ΚΑνε. Ο οδοντίατρος εξηγεί πρώτα στον ασθενή τι θα κάνει , μετά του το δείχνει –όσο αυτό καθίσταται δυνατόν-εκτός του στόματος και τελικά το πραγματοποιεί.

Στην Ελλάδα τη θεραπεία των ΑΜΕΑ αναλαμβάνει συνήθως ο παιδοδοντίατρος, ο οποίος είναι σε θέση να διαχειριστεί ιδιαίτερους ασθενείς. Επίσης υπάρχουν τμήματα νοσοκομειακής περίθαλψης, τα οποία παρέχουν οδοντιατρική θεραπεία σε ΑΜΕΑ. Τα άτομα με Ειδικές Ανάγκες μπορούν να λάβουν επίσης θεραπεία από οποιονδήποτε γενικό οδοντίατρο που μπορεί να διαχειριστεί τις φυσικές και νοητικές ιδιαιτερότητές τους, καθώς απαιτούνται ιδιαίτερες δεξιότητες από την πλευρά του. Πρωτίστως, απαιτείται να είναι ευαισθητοποιημένος όσον αφορά τη συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, να επιδεικνύει ηρεμία και υπομονή, να κατέχει γνώσεις ψυχολογίας καθώς και οδοντιατρικής παθολογίας ώστε να είναι αφενός σε θέση να διαχειριστεί τους φόβους και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στο ασθενή του και αφετέρου να αναγνωρίσει τις διαφορές παθολογικές καταστάσεις της στοματικής κοιλότητας που συνδέονται με γενετικά σύνδρομα. Παράλληλα, ο οδοντίατρος θα πρέπει να μπορεί να δουλεύει γρήγορα και αποτελεσματικά καθώς τα άτομα αυτά συνήθως εμφανίζουν μικρότερες αντοχές σε μακροσκελείς συνεδρίες, ενώ σημαντικό είναι να διατηρεί λεπτομερές αρχείο με το ιατρικό ιστορικό καθώς και το ιστορικό των οδοντιατρικών εργασιών των ασθενών του.

Πέρα από τις δεξιότητες του ίδιου το οδοντιάτρου, απαραίτητη προϋπόθεση για την οδοντιατρική περίθαλψη Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες αποτελεί και ένα κατάλληλα εξοπλισμένο οδοντιατρείο. Αρχικά, πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει εκπαιδευμένο βοηθητικό προσωπικό, έτοιμο να καθησυχάσει τον τυχόν φοβισμένο ασθενή και να συμβάλλει στην ταχεία και αποτελεσματική εργασία του οδοντιάτρου. Παράλληλα, οδοντιατρικά βοηθήματα όπως στοματοδιαστολείς, για άτομα που δεν μπορούν να κρατήσουν ανοιχτό το στόμα τους, σπειροειδείς σιελαντλίες που κρατούν τη γλώσσα μακριά από το πεδίο εργασίας διευκολύνοντας τον οδοντίατρο κ αποτρέποντας τραυματισμούς από τον οδοντιατρικό τροχό, καθώς και ειδικά φορητά πτυελοδοχεία για ασθενείς με κινητικές δυσκολίες που δεν μπορούν να σταθούν και να φτάσουν το πτυελοδοχείο εντάσσονται στον απαραίτητο εξοπλισμό του οδοντιατρείου.

Δεδομένου ότι τα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες έχουν την τάση να εμφανίζουν συχνότερα οδοντιατρικά προβλήματα, λόγων δυσκολίας στη στοματική φροντίδα καθώς και ιδιαίτερων διατροφικών συνηθειών θεμελιώδες κομμάτι της οδοντιατρικής τους περίθαλψης θα πρέπει να αποτελεί η πρόληψη . Ο πρώτος οδοντιατρικός έλεγχος πρέπει να γίνεται στον 3ο χρόνο ζωής και να ακολουθείται από τακτικές επανεξετάσεις κατά τις οποίες ο/η παιδοδοντίατρος δίνει οδηγίες στοματικής υγιεινής, διατροφής και χρήσης φθορίου ανάλογα με τις ανάγκες. Στις τακτικές επανεξετάσεις που πρέπει να γίνονται κάθε 4-6 μήνες θα πρέπει να πραγματοποιείται έλεγχος για τερηδόνα, φλεγμονές των ούλων και των λοιπών μαλακών ιστών καθώς και να γίνεται εκπαίδευση για την πρόληψη του οδοντικού τραύματος. Συστήνεται η χρήση ηλεκτρικής οδοντόβουρτσας ως πιο εύκολη και λιγότερο χρονοβόρα και φυσικά η χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας σε μικρή όμως ποσότητα . Τα άτομα αυτά έχουν την τάση να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ζαχαρούχων τροφών για αυτό πρέπει να δίνεται μεγάλη έμφαση στην στοματική τους υγιεινή. Οι γονείς και τα οικεία άτομα του ασθενούς πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το διαιτολόγιο που πρέπει να τηρείται καθώς και να τους γίνει υπόδειξη σωστής στοματικής υγιεινής .

Συνοψίζοντας λοιπόν καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η οδοντιατρική περίθαλψη των ΑΜΕΑ δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση για τον οδοντίατρο αλλά δεν είναι και αδύνατη . Λαμβάνοντας την σωστή εκπαίδευση και έχοντας την κατάλληλη ψυχική διάθεση και τον εξοπλισμό μπορούν να εξυπηρετήσουν τα άτομα αυτά με την ίδια αποτελεσματικότητα που το κάνουν και στους υπόλοιπους ασθενείς τους. Γιατί με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουμε και εμείς ως οδοντίατροι στον αγώνα τους για μια ζωή ευκολότερη και ίση με την δική μας .


Μπασδέκη Ειρήνη,
Επιστημονική Υπεύθυνη
ADSA

Φίντζου Μαρία,
Μέλος
ADSA.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Proudly powered by WordPress | Theme: Baskerville 2 by Anders Noren.

Up ↑